Επιλογές


Μνημόσυνο πεσόντων 2015

Γιορτάζουν σήμερα

Χαµπής. Ο Κοντεάτης χαράκτης. 
 

Θωµάς Συµεού 
Ο ανά το παγκύπριο γνωστός χαράκτης Χαµπής είναι το πρώτο από τέσσερα παιδιά της οικογένειας «του Αντρικκή του Χαραλαµπή τ’ Αντωνή του Τσαγκάρη και της Μαρκαρούς του Σάββα του Χαννή», όπως ο ίδιος καθορίζει το γενεαλογικό του δέντρο σ’ ένα σύντοµο αυτοβιογραφικό του σηµείωµα. Γεννήθηκε στην Κοντέα το 1947 και τα πρώτα γράµµατα τα διδάχθηκε στο δηµοτικό σχολείο του χωριού του, όπου την πρώτη επίδραση στο µελλούµενο καλλιτέχνη εξάσκησε ο αείµνηστος δάσκαλός Ανδρέας Παπαδόπουλος, φέρνοντάς τον σε επαφή µε µια πρωτόγονη µορφή της χαρακτικής, την πατατοτυπία. 
Ακολούθως ο νεαρός Πάµπης του Αντρικκή, όπως τον αποκαλούσαν οι συνοµήλικοί του, φοίτησε στο Ελληνικό Γυµνάσιο Αρρένων Αµµοχώστου, στο οποίο την περίοδο της φοίτησής του το µάθηµα δίδασκαν η ∆ώρα Ορφανού και ο Ελλαδίτης Μπισκίνης. Με την ενθάρρυνση των δύο αυτών καθηγητών του και υπό την επίδραση που είχαν στον συναισθηµατικό του κόσµο οι τουρκικοί βοµβαρδισµοί της Τυλληρίας το 1964, ο έφηβος µαθητής κάνει τις πρώτες του προσπάθειες στη ζωγραφική. Τα πρώτα αυτά έργα µε θεµατολογία εξ΄ ολοκλήρου σχεδόν προερχόµενη από το δράµα της Κύπρου, αποτέλεσαν τον πυρήνα της πρώτης του έκθεσης που άνοιξε µαζί µε δύο συµµαθητές του δύο χρόνια αργότερα, το 1966, στο Λύκειο Ελληνίδων Αµµοχώστου. Ταυτόχρονα την ίδια περίοδο φανερώνεται και η έφεση του έφηβου µαθητή προς τη δηµοσιογραφία µε δηµοσιεύσεις στη µαθητική κυρίως στήλη της εφηµερίδας Χαραυγή, της οποίας υπεύθυνος συντάκτης ήταν ο Ιάκωβος Ρωσσίδης. 
Από τις αρχές της δεκαετίας του ΄70, ο Χαµπής, παράλληλα µε τη ζωγραφική, κάνει τα πρώτα του ανοίγµατα στην τέχνη της χαρακτικής. Ο πιο αποφασιστικός παράγοντας που συνέτεινε στην µετέπειτα ολοκληρωτική αφοσίωσή του σ΄ αυτό το είδος της τέχνης ήταν η προσωπική γνωριµία του, το 1971, µε το µεγάλο Έλληνα χαράκτη Τάσσο και η µετέπειτα βραχυχρόνια µαθητεία στο εργαστήρι του τελευταίου. 
Την περίοδο αυτή ο Χαµπής ήδη ασκεί το επάγγελµα του δηµοσιογράφου στην εφηµερίδα Χαραυγή και το 1972 µεταβαίνει στη Μόσχα ως ανταποκριτής της εφηµερίδας. Στη θέση αυτή παρέµεινε τα επόµενα δέκα χρόνια, στα έξι από τα οποία (1976-1982) φοίτησε παράλληλα στο τµήµα γραφικών τεχνών του Ινστιτούτου Σούρικοφ. Απ’ αυτήν ακριβώς την περίοδο αρχίζει να δηµιουργεί τους σηµαντικότερους κύκλους του χαρακτικού του έργου, το οποίο στα 25 σχεδόν χρόνια που µεσολάβησαν από τότε παρουσιάστηκε σε πλήθος εκθέσεων (ατοµικών και οµαδικών) στην Κύπρο και το εξωτερικό και απέσπασε κατά καιρούς διάφορες διακρίσεις κυπριακές και διεθνείς, ενώ ευµενή σχόλια γι’ αυτό γράφτηκαν σε διάφορα έντυπα. 
Σηµαντική θέση ανάµεσα στους κύκλους των έργων του Χαµπή καταλαµβάνει εκείνος που έχει σαν θεµατική του αφετηρία το χωριό του Κοντεάτη χαράκτη. Σ΄ αυτά τα έργα περιλαµβάνονται τα πολύ γνωστά στο φιλότεχνο κοινό χαρακτικά µε τους τίτλους «Η Φραγκοεκκλησιά στην τουρκοκρατούµενη Κοντέα» και «Η λαµπρατζιά στην Κοντέα». Σήµα κατατεθέν της χαρακτικής του Χαµπή είναι επίσης η «Αυτοπροσωπογραφία» του καλλιτέχνη µε φόντο το κατεχόµενο σήµερα από τους Τούρκους πατρικό του σπίτι. ΄Αλλο καθαρά κοντεάτικο έργο είναι το λιγότερο γνωστό «Ποδόσφαιρο στο χωριό», ενώ άλλα έργα µε µοτίβα κοντεάτικης προέλευσης ενσωµατώθηκαν σε άλλους θεµατικούς κύκλους, όπως για παράδειγµα, κάποιοι ερωτικοί στίχοι του συγχωριανού του Χαράλαµπου ∆ηµοσθένους που αποτέλεσαν το έναυσµα για τη φιλοτέχνηση του έργου «Η βρύση» που ανήκει στον κύκλο των Ερωτικών. 
Από τις υπόλοιπες θεµατικές ενότητες έργων του Χαµπή οι πιο σηµαντικές είναι εκείνες που αφορούν την εικονογράφηση των κυπριακών παραµυθιών Ο Σπανός τζιαι οι σαράντα δράτζιοι και Το βασιλόπουλο της Βενεδιάς, καθώς και τα έργα της πρόσφατης εικονογράφησης του ποιήµατος του Βασίλη Μιχαηλίδη «Η Ανεράδα». Επίσης σηµαντικοί κύκλοι έργων του είναι τα Λευκαρίτικα και άλλα θεµατογραφικά συναφή µ΄ αυτόν τον κύκλο και τα ήδη αναφερθέντα Ερωτικά. Οι δύο τελευταίες ενότητες έργων διακρίνονται για το λυρισµό τους, που διαδέχτηκε τον έντονα πολιτικό χαρακτήρα της πρώιµης δουλειάς του καλλιτέχνη. Η ενότητα που συνδυάζει αρµονικά τα παραδοσιακά λυρικά στοιχεία µε πολιτικά συµφραζόµενα εν είδη παραβολής είναι χωρίς αµφιβολία εκείνη του Σπανού, στην οποία ο καλλιτέχνης εντάσσει και κάποια κοντεάτικα θέµατα, όπως το περικυκλωµένο από τους σύγχρονους δράκους στο πατρικό του σπίτι. 
Το 1987 ο Χαµπής περνά από το δηµοσιογραφικό επάγγελµα σ‘ εκείνο του καθηγητή γραφικών τεχνών στην Α΄ Τεχνική Σχολή Λεµεσού. Από το 1989 είναι οριστικά εγκατεστηµένος σε ένα παλιό τουρκοκυπριακό σπίτι στο χωριό Πλατανίσκια, που το αναπαλαίωσε µετατρέποντάς το ουσιαστικά σε πολιτιστικό κέντρο µε εργαστήριο χαρακτικής. Εδώ πραγµατοποιεί κατά καιρούς ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, η σηµαντικότερη από τις οποίες είναι η λειτουργία της καλοκαιρινής σχολής χαρακτικής, που ο Κοντεάτης καλλιτέχνης θεσµοθέτησε στη µνήµη του µεγάλου του δασκάλου Τάσσου. 
Θωµάς Συµεού

 

Παρουσίαση βιβλίου "Κοντέα Εστί"

Μεταφραστής

Χορός 2015

Συνδέσεις

   

 logo Kondeas

 

Refugee Club Kondeas

Προσφυγικό Σωματείο η Κοντέα

2015