Επιλογές


Μνημόσυνο πεσόντων 2015

Γιορτάζουν σήμερα

Αντώνης Χρίστου – βιολάρης 
 

Χαράλαμπου Δημοσθένους


Μια ξεχωριστή προσωπικότητα του χωριού µας, της Κοντέας, ήτο ο Αντώνης Χρίστου βιολάρης. Εγεννήθη το 1892, ως κάποτε άκουσα την γυκαίκα του να λέγει. Μετά τη φοίτησή του στο δηµοτικό εµαθήτευσε εις τον εκλεχτό, τότε, βιολάρη «Παναούδι», που εφηµίζετο διά τη µουσικότητα και τη δεξιοτεχνία εις το βιολί (Εν παρενθέσει, το Παναούδιν αντέγραψε χωρίς κανένα βοήθηµα εις την ευρωπαϊκήν µουσική όσα µουσικά κοµµάτια επαίζοντο την εποχή εκείνη από τους βιολάρηδες. Σηµειωτέον τα τετράδια αυτά που γέµιζαν µια βαλίτσα, τα κληρονόµησε µετά το θάνατό του ο µαθητής του Αντώνης Χρίστου, ως ένας από τους καλούς και αγαπητούς µαθητές του. Τα γραφτά αυτά τα αφήκε στο χωριό, όταν έγινε η τούρκικη εισβολή και όλοι οι χωριανοί έγιναν πρόσφυγες). 
Ο βιολάρης µας, λοιπόν, µετά την ευδόκιµη θητεία του στον εκλεκτό αυτόν εκτελεστή της κυπριακής παραδοσιακής µουσικής, επέστρεψε στο χωριό (σηµ. Το Παναούδιν έµενε στη Σκάλα) και άρχισε να παίζει στους γάµους. Ο πρώτος γάµος που έκαµε ήτο του Μιχαήλ Ζαχαριάδη στη Βατυλή, γύρω στα 1908. Αν και αρχάριος, τα κατάφερε και βγήκε ασπροπρόσωπος. ΄Οπως έλεγε, στο γάµο αυτό ήτο το πρώτο διπλοσέλινο που είδε στο δίσκο, το πλούµισε ο πατέρας του γαµπρού Χαράλαµπος Ζαχαριάδης που ήτο από τους πιο εύπορους της εποχής. 
Το πλούµισµα ήτο ο οβολός που έδιναν στους βιολάρηδες όταν χόρευαν φίλοι ή συγγενείς. Ο βιολάρης και ο λαουτάρης συνήθως κάθονταν. Μπροστά τους έπρεπε πάντα να υπάρχει ακόµα ένα κάθισµα µε ένα πιάτο πάνω σ΄ αυτό. Μέσα σ΄ αυτό το πιάτο έριχναν διάφορα νοµίσµατα, από µισό γρόσι και πάνω. Τότε µια λίρα είχε 180 γρόσια. Το συνηθισµένο πλούµισµα ήτο 1 γρόσι. Γι΄ αυτό ο βιολάρης δεν ξεχνούσε το διπλοσέλινο του Ζαχαριάδη ,δηλαδή 18 γρόσια. Το έλεγε ως τα τελευταία του εάν τύχαινε. ΄Εκαµνε όλους τους γάµους της Κοντέας, του χωριού του. ∆ηλαδή έπαιξε βιολί σε τρεις γενεές. Τους πιο πολλούς γάµους τους έκανε στην ΄Ασσια, που τον προτιµούσαν πολύ. 
Πήγαιναν µαζί µε το λαουτάρη, που ήτο ο αδελφός του ο Γρηγόρης, από το Σάββατο και τέλειωνε ο γάµος την Πέµπτη. Την Πέµπτη πήγαινε η µάνα τους µε το καπριολέ, τους έφερνε για να ξεκουραστούν µέχρι το Σάββατο, για να πάνε πάλι στο καθήκον και συνεχίζετο το ίδιο βιολί όλο το καλοκαίρι. 
Ο βιολάρης µας ήτο σπάνιος τύπος, ανεπανάληπτος θα έλεγα. Πάντα καλοσυνάτος, ευγενής, µε λεπτότατο χιούµορ. Πάντα πρόθυµος. Εχτός από το βιολάρη, έκανε και το µηχανικό. ΄Οταν άρχισαν να αντικαθιστούν τα αλακάτια οι µηχανές, ήτο ο πρώτος που ασχολήθηκε µε αυτές, και είχε επίδοση ως αυτοδίδακτος που ήτο. Πάντα πρόθυµος να εξυπηρετήσει τον καθένα και ουδέποτε απαίτησε την πληρωµή που ήτο σχεδόν στη διάθεση του πελάτη. Γι΄ αυτό τα οικονοµικά του ήσαν πάντα πενιχρά, ίσως γι΄ αυτό δεν αποφάσισε να παντρευτεί νέος. Παντρεύτηκε γύρω στα εξήντα του. 
Στα πολιτιστικά προβλήµατα του χωριού µαζί µε τον ξάδελφό του Α. Χωµατένο πάντα πρωτοστατούσαν. Το 1920, όταν έγιναν οι πρώτοι παναγροτικοί αγώνες στην Κοντέα, ο Αντώνης Χρίστου ήτο ο πρωταθλητής, ο πολυνίκης. Είχε όλα τα προσόντα για καλός αθλητής. Η σωµατική του διάπλαση ήτο τέτοια που µπορούσε να έχει επίδοση στα πιο πολλά αγωνίσµατα. ΄Ητο δυνατός, γι΄ αυτό έριχνε και σφαίρα και δίσκο, ήτο ταχύς και σβέλτος, γι΄ αυτό πήρε και τους δρόµους ταχύτητας και το ύψος. Επήρε, όπως µας έλεγαν, περί τις 10 πρώτες νίκες. Το 1929, όταν έγιναν οι Β’ Παναγροτικο Αγώνες Στίβου στην Κοντέα, είχε πλέον παρακµάσει και περιορίσθηκε στη διοργάνωση των αγώνων. 
Κόποι και µόχθοι χρειάστηκαν για να γίνουν αυτοί οι αγώνες. Ούτε γυµναστήριο δεν υπήρχε. Ο µόνος χώρος ήτο στο κέντρο του χωριού. Εκεί που ύστερα κτίστηκαν τα σπίτια του Ττοφή Μηνά Κοκκινόβουκου, του Τρυφωνή, του Α. Σανταµά, του Αντώνη Χαραλαµπή και το καφενείο του Χαρ. Ζένιου, µουχτάρη. 
Τότε το χωράφι τούτο εσπέρνετο µε κριθάρι ή σιτάρι. Εκαθαρίσθη, ισοπεδώθη ο χώρος αυτός, ανοίχθηκε τάφρος, έγινε η βαλβίδα για τις βολές. Μετά έπρεπε να περιφραχτεί και περιφράχτηκε µε καλαµίδι που µετεφέρθη µε αµάξια από τα Κούκλια. ΄Ολη αυτή η δουλειά έγινε εθελοντικά από όλους τους χωριανούς. ∆εν πρέπει να παραλείψουµε και τη συµβολή του Ιωάννου Γαλατόπουλου, που ήτο ο δάσκαλος διευθυντής του ∆ηµοτικού σχολείου. Η ψυχή και η µεγάλη ευθύνη όµως ήτο στους δύο ξαδέλφους Α. Χωµατένο και Α. Χρίστου. Εδώ πρέπει να προστεθεί και δεξιοτεχνία του Α. Χρίστου, που τα κατάφερε να φτιάξει δίσκο για τις βολές της δισκοβολίας. 
΄Αλλη συµβολή του στα πολιτιστικά του χωριού ήτο στις θεατρικές παραστάσεις που εδίδοντο συνήθως κατά την εορτή του Αγίου Χαραλάµπους. Ο ήρωάς µας ήτο ο σκηνοθέτης. Έπρεπε να στήσει τη σκηνή και όλα τα σκηνικά έπρεπε να περάσουν από το χέρι του. ΄Ετσι πέρασε τη ζωή του, πιο πολλή σηµασία έδινε στα δηµόσια παρά στα ιδιωτικά του. Το πιο σοβαρό πρόβληµά του ήτο η βαρηκοΐα του, που έφτασε σχεδόν αυτήν του Μπετόβεν. Στο τέλος πώλησε και το βιολί του, αφού δεν µπορούσε να το χρησιµοποιήσει. Πέθανε στα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς σε προσφυγικό καταυλισµό. Αιωνία του η µνήµη. 
Τα έγραψα αυτά ορµώµενος από αγάπη και εχτίµηση στον αληθινό άνθρωπο και για να τον γνωρίσουν οι νεώτεροι που τον ήξεραν µόνο Κουφαντώνην. 

 

Παρουσίαση βιβλίου "Κοντέα Εστί"

Μεταφραστής

Χορός 2015

Συνδέσεις

   

 logo Kondeas

 

Refugee Club Kondeas

Προσφυγικό Σωματείο η Κοντέα

2015